Taşköprü ilçemiz 1927 yılında ki büyük yangın sonrası yeniden inşa edilirken bunda Romalılarında emeğinin geçtiği ortaya çıktı.
Uzmanlar tarafından Zeugma ve Efes kadar önemli olduğu vurgulanan Pompeiopolis Antik Kenti’nin sütunları, mozaikleri temellere taş, duvarlara tuğla oldu.
Sarımsağı dünyaca ünlü olan ve Paflagonya’ya başkentlik yapan Pompeopolis Antik Kenti’yle de bulunduğu bölgede önemli bir konumda olan Taşköprü ilçesi birçok medeniyete de beşiklik edip tarih boyunca daima yerleşim yeri olarak varlığını sürdürmesi ile de biliniyor.
Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde 1927 yılında çıkan ve kentin yüzde 80’lik kısmının yok olduğu yangından sonra ilçedeki Pompeiopolis Antik Kenti’ne ait kalıntıların birçok ev ve kamu binasının yeniden inşasında kullanıldığı ortaya çıktı.
Taşköprü’de yeni gelip de gezintiye çıkan kişilerin öncelikli olarak dikkatini evlerin temelinde yer alan antik döneme ait taşlar ve sütunlar çekiyor.
Taşköprü ilçesi Gaziantep-Zeugma ve İzmir-Efes’le kıyaslanan zengin bir tarihe sahip. Fakat 1927 yılında büyük yangınla sarsılan ilçe halkı bu yarasını sararken yanı başında bulunan ve asırlara meydan okuyan Pompeiopolis Antik Kenti’nin kalıntılarına sarılmış. Bu tarihi kalıntılar evlerin ve devlet dairelerinin inşasında temele ve duvara dönüşmüş.
-Pompeius’un Şehri-
Bugün daha çok sarımsağıyla anılan Taşköprü, verimli toprakları dolayısıyla yüzyıllar boyu boş kalmayan bir yerleşim alanı. M.Ö. 64 yılında Göksu Vadisi’nin doğu-batı geçiş yolu üzerinde Pontus Kralı Mitridates ve ordusuyla savaşan Romalılar, savaşı kazandıktan sonra bu bölgeye yerleşti. Daha sonra Romalı Komutan Pompeius Magnus’un Zımbıllı Tepesi’ne sıfırdan kurduğu kentin adı “Pompeius’un şehri” anlamına gelen “Pompeiopolis” oldu.
Kurulduğu dönemde Palagonya Eyaleti’ne başkentlikte yapan kent M.S. 6. yüzyılın ortalarında ise bir piskoposluk merkezi olarak önem kazandı. Kent, M.S. 1213 yılında Selçuklu Hükümdarı Alaaddin Keykubat’ın umerasından Hüsamettin Çoban’ın Kastamonu ve çevresini zaptetmesi ile Türk hâkimiyetine girdi.
İlçe adını ise M.S. 1366 yılında Yağmur Bey’in oğlu Ali Bey tarafından, Kastamonu Emiri Adil Bey’in oğlu Celalettin Beyazıt adına yaptırılan tarihi taşköprüden aldı.
Uzun yıllar tarihi kalıntılar ile iç içe yaşayan Taşköprülüler 1927 yılında geçirdikleri ve ilçenin yüzde 80’inin kül olduğu yangın sonrası ise çareyi yanı başlarında bulunan Pompeiopolis Antik Kenti’nde ki tarihi kalıntıları evlerin ve remi dairelerin temellerinde kullanmakta buldu.
-Uluslararası kazı çalışmaları sürüyor-
Pompeiopolis Antik Kenti’nin 1927 yılındaki büyük yangın sonrası büyük hasar gördüğüne değinen Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan’da geçmişi maalesef geriye getiremeyeceklerini bildiklerini fakat belediye olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle 6 yıldır uluslararası bir kazının Pompeiopolis Antik Kenti’nde sürdüğünü kaydetti. Arslan ayrıca 6 yıldır devam eden uluslararası kazının Kastamonu Üniversitesi bünyesinde yapılması için çalışmaların devam ettiğini dile getirdi.
-Tarih yeniden canlanıyor-
Geçmişimizden dersler alarak çalışmalarımız devam ediyor diyen Arslan, Almanya Münih Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Latife Summerer başkanlığında yürütülen çalışmalar sonucu tarihi hamam, Agustus tapınağı, Antik Tiyatro, Roma dönemine ait villalar, Pazar yeri, çok sayıda mozaik ve sikke ile çok sayıda esere ulaşıldığını bu yönüyle de Pompeiopolis’in kısa sürede Karadeniz’in simgesi olacağını vurguladı.
-Açık hava müzesi görünümünde-
Pompeiopolis de Efes Antik Kenti gibi Romalıların kurmuş olduğu bir kent diyen Arslan, “Ancak burayı Efes’ten farklı kılan en büyük özellik Romalılar tarafından sıfırdan inşa edilmiş olmasıdır. Böylesi önemli bir değere ev sahipliği yapan Taşköprü, Pompeiopolis Antik Kenti’nin yanı sıra Paflagonyalılar zamanında yapılan birçok kaya mezarı ve timülüs ile yüzlerce de mimari eseri de içinde barındırmakta. Bir açık hava müzesini andıran Taşköprü’de bir arkeoloji ve kent tarihi müzesi yapma çalışmalarımız da devam etmekte” şeklinde konuştu.
Mehmet TUĞCU-Taşköprü
